การออกแบบหลักสูตรทางด้านศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ในกรอบคิด OBE

ตามที่มหาวิทยาลัยนเรศวร มีนโยบายมุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพการศึกษาตามเกณฑ์มาตรฐานสากล AUN-QA และให้ความสำคัญกับการจัดการศึกษาที่เน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ (Outcome-Based Education: OBE) เพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 การประกันคุณภาพการศึกษาระดับหลักสูตรตามเกณฑ์ AUN-QA มิได้เป็นเพียงกระบวนการด้านเอกสารเพื่อการตรวจสอบเท่านั้น แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการวางรากฐานการบริหารจัดการหลักสูตร อย่างเป็นระบบ โดยเน้นการยึดนิสิตเป็นศูนย์กลางและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม การนำกรอบแนวคิด OBE มาปรับใช้ในสาขาวิชาทางด้านศิลปะและการออกแบบนั้น มีความซับซ้อนเฉพาะตัว เนื่องจากเป็นศาสตร์ที่ต้องบูรณาการทั้งความคิดสร้างสรรค์ ทักษะเชิงปฏิบัติ และกระบวนการคิดที่เป็นปัจเจกบุคคล ซึ่งยากต่อการกำหนดตัวชี้วัดที่เป็นรูปธรรมแบบดั้งเดิม
โครงการนี้จึงถูกออกแบบมาเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องว่าการประกันคุณภาพตามเกณฑ์ AUN-QA จะส่งผลต่ออาจารย์ผู้สอนโดยตรง ในมิติต่างๆ ดังนี้:
ด้านการสอน: ช่วยให้อาจารย์สามารถแปลงเป้าหมายการสอนที่ซับซ้อนให้กลายเป็นผลลัพธ์การเรียนรู้ (LO) ที่ชัดเจน ช่วยลดความคลุมเครือในการออกแบบรายวิชา และทำให้กระบวนการถ่ายทอดความรู้มีประสิทธิภาพ มากขึ้น
ด้านการวัดผล: ช่วยให้อาจารย์สามารถออกแบบเกณฑ์การให้คะแนน (Rubrics) สำหรับงานด้านความคิดสร้างสรรค์ที่เป็นนามธรรม ให้มีความชัดเจน ยุติธรรม และสามารถอธิบายเหตุผลให้นิสิตเข้าใจถึงระดับสมรรถนะของตนเองได้ (Professional Feedback)
เพื่อให้บุคลากรของคณะฯ มีความเข้าใจเชิงลึกในการออกแบบหลักสูตรที่สะท้อนธรรมชาติของศิลปะ ภายใต้โครงสร้างที่สอดคล้องกับเกณฑ์ประกันคุณภาพ คณะฯ จึงเห็นควรจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การออกแบบหลักสูตรทางด้านศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ในกรอบคิด OBE” โดยเรียนเชิญ รองศาสตราจารย์ ดร.ธนัชพร กิตติก้อง (ประธานกรรมการบริหารหลักสูตร / หัวหน้าวิชาเอกการละคร / ผู้เขียนหนังสือ "ศิลปกรรมศาสตร์ ในโลกของผลลัพธ์: ความรู้ สมรรถนะ และการเรียนรู้แบบองค์รวมในศตวรรษที่ 21) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มาเป็นวิทยากร เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง อันจะส่งผลให้หลักสูตรมีความเข้มแข็งและได้รับการยอมรับในระดับสากลสืบไป

1. ผู้เข้าร่วมอบรมได้รับความรู้เชิงทฤษฎีและปฏิบัติในการออกแบบ Learning Outcomes (LO) ที่สามารถวัดผลได้จริง
2. เข้าใจแนวคิด Outcome-Based Education (OBE) และการเชื่อมโยงกับมาตรฐาน AUN-QA
3. ได้ต้นแบบกิจกรรมการเรียนรู้และการประเมินผลที่เหมาะสมกับศาสตร์ศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ เช่น การเขียน LO และการออกแบบ Rubrics สำหรับผลงานเชิงนามธรรม
4. ได้รับการถ่ายทอดจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญที่สามารถอธิบายแนวคิดซับซ้อนให้เข้าใจง่ายและนำไปใช้ได้จริง

1. ผู้เข้าร่วมร้อยละ 72 มีความมั่นใจว่าสามารถเขียน LO ที่วัดผลได้จริงและปรับปรุงหลักสูตรให้สอดคล้องกับ OBE
2. สามารถนำความรู้ไปใช้ในการปรับปรุงหลักสูตรและการเรียนการสอนในภาคการศึกษาถัดไป
3. เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแนวทางการประยุกต์ใช้ที่หลากหลาย เหมาะสมกับบริบทของแต่ละสาขาวิชา
4. ช่วยยกระดับความพร้อมของคณาจารย์ในการจัดการเรียนการสอนตามเกณฑ์ AUN-QA

1. ใช้แบบสอบถามความพึงพอใจและความมั่นใจหลังการอบรม
2. ผลคะแนนความพึงพอใจโดยรวมสูงมาก ค่าเฉลี่ย 4.91 จาก 5.00 (ร้อยละ 98.2) สูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ (ร้อยละ 85)
3. รายละเอียดการประเมิน
3.1 วิทยากรมีความรู้และถ่ายทอดได้เข้าใจง่าย: 5.00 คะแนนเต็ม
3.2 ความชัดเจนในการอธิบาย OBE และ LO: 4.92 คะแนน
3.3 ความเหมาะสมของกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ: 4.92 คะแนน
3.4 ความสามารถในการนำไปปรับใช้จริงกับหลักสูตร: 4.84 คะแนน
4. ระดับความมั่นใจ: 72% “มั่นใจมาก” และ 28% “มั่นใจบางส่วน”

1. หลีกเลี่ยงการจัดอบรมตรงกับช่วงเปิดเทอม เนื่องจากภาระงานสอนสูง
2. ปรับปรุงอาหารและเครื่องดื่ม โดยเฉพาะลดความหวานและปรับคุณภาพแซนด์วิช
3. ควรจัดกิจกรรมอบรมอย่างต่อเนื่องเพื่อเสริมความเข้มแข็งของหลักสูตร
4. ผู้เข้าร่วมเสนอหัวข้ออบรมต่อยอด เช่น
4.1 การเขียนแผนการสอนรายสัปดาห์ตาม OBE
4.2 การสร้าง Rubric สำหรับงานศิลปะเชิงนามธรรม
4.3 การวัดผลลัพธ์ทางสังคม (SROI)
4.4 การเตรียมพร้อมสำหรับงานวิจัยระดับชาติในสายศิลปสร้างสรรค์
5. มีข้อเสนอให้บุคลากรทั้งคณะมีความเข้าใจในทิศทางเดียวกัน เพื่อขับเคลื่อนงานไปพร้อมกัน